Onur Yurdusever

Gün batımı için herkes buraya geliyor, kalabalık olacak. Tavsiyem: Kecak dansını izleyip hemen dönmeyin. Uçurum yolunun en ucuna yürüyün, kameralardan uzaklaşın, güneşin okyanusa batışını telefondan değil kendi gözünüzle izleyin. Maymunlara dikkat, gözlük kapıyorlar.

Bali'nin en ünlü dalgalarından biri, yeni başlayanlara göre değil. Daha öğreniyorsanız yukarıdaki kayalık kafelerinden izleyin, dalgayı tepeden görmek başlı başına gösteri. Mağaraya inecekseniz yalnız alçak gelgitte; yüksek suda dalga içeri kadar giriyor.

Kraliyet ailesi hâlâ arka tarafta yaşıyor. Ön avluları ücretsiz gezebiliyorsunuz, sarong gerekmiyor, omuz ve diz kapalı olsun yeter. Karşıdaki sanat çarşısı tamamen pazarlık; fiyat uymazsa aynısı birkaç tezgâh ötede. Akşam Legong dansına kalın, biletinizi kapıdan alın, iyi yer için erken gelin.

Kenardan bakıp geçmeyin, suya girin. Kalabalık gelmeden, sabah erken gidin. Ada daha uyanmadan soğuk kaynak suyunun altına girdiğiniz o an, benim için Bali o. Telefon çantada kalsın.

Uluwatu Tapınağı yolunda, varmadan hemen önce iyi bir kahve molası. Smoothie bowl ya da kahveyle bir tatlı. İçerisi klimasız, bahçede oturun.

Güney Sanur'da camgöbeği cepheli küçük bir kahveci, baristası yerel latte art şampiyonu. Yulaf sütlü kapuçino ya da chai latte alın, açsanız eggs Benedict. Mekân minicik, kalabalık gelecekseniz erken gelin.

Yukarıda herkes salıncak sırasında. Onları boş verin, sabah erken gelin ve en alt teraslara inin. Aşağısı sessiz, kanallarda akan suyun sesini duyuyorsunuz.

Denizdeki kayanın üstündeki tapınak, klasik Bali gün batımı. Kalabalık oluyor, iyi bir yer için bir saat önceden orada olun. Alçak gelgitte kayanın dibine yürüyüp rahiplerden kutsama alabiliyorsunuz. Şoförünüz sizi beklesin, dönüşte araç bulmak dert.

Gerçek Mısır değil, ama çocuklarlaysanız Sharm'da en kolay akşam bu: fıskiye, buz pisti, bowling aynı meydanda. Fıskiye gösterisi 20.00 civarı başlıyor, en kalabalık saat o. Fiyatlar Eski Çarşı'dan yüksek. Birçok otelin ücretsiz servisi var.

Seminyak'ta herkesin bir şekilde yolunun düştüğü Avustralya usulü kafe. Brunch gün boyu var, öğleden sonra ikide de yumurta yiyebilirsiniz. Küçük gruplara rezervasyon yok, hafta sonu öğlen kısa bir sıra bekleyin. Kahvesi iyi.

Balığı tezgâhtan seçip ızgara yaptırıyorsunuz, olay bu. Mutfağa gitmeden kilo fiyatını sorun. Porsiyonlar büyük, düşündüğünüzden az söyleyin. Tam su kenarındaki masalara oturun. Kediler tabağınıza gelecek, onlar da işin parçası.

Hediyelik almanız gerekiyorsa en kolay yer burası. Önce pazarı gezin; sarong, hasır çanta, ahşap biblolar. Sonra klimalı Seminyak Village'a geçip serinleyin. Tezgâhların yarısı aynı şeyi satıyor, ilk tezgâhtan almayın. Pazarlık yapın ama tatlı dille, yanınızda küçük banknot olsun.

En güzel hâli sabah, sıcak ve satıcılar gelmeden. Double Six'ten Petitenget'e bir saatten kısa sürede yürüyorsunuz. Dalga güçlü, yalnız bayrakların arasında yüzün. Masaj tekliflerine kibar bir hayır yetiyor.

Tirta Empul'e gidip gelirken uğramak için iyi bir yer. Ana yoldaki büyük tadım yerlerinden daha sakin; dev ağaçların gölgesinde kahvenizi içiyorsunuz, kimse acele ettirmiyor.

Sanur'da kumun üstünde küçük bir kaplumbağa kuluçka alanı, giriş serbest. Çocuklar bayılıyor. Besleme ve yavru bırakma ücretli, para programa gidiyor. Bırakma her gün yok, bir gün önceden sorun. Hava serinken, sabah gidin.

Ubud'un ana caddesinden sapan dar bir yol, bir anda kendinizi pirinç tarlalarıyla ördeklerin arasında buluyorsunuz. Sapak, saraydan Campuhan köprüsüne yürürken sağda; birinin garaj yoluna benziyor, kolay kaçıyor. Öğle sıcağından önce çıkın, tarlaya bakan bir kafede mola verin, aynı yoldan dönün.

Ubud'un tam ortasında, nilüfer havuzunun içinden geçen bir yolla tapınağa varıyorsunuz. Erken gidin, öğleye doğru gruplar geliyor, ışık da sertleşiyor. İç avluya girilmiyor ama zaten gelme sebebi havuz. Omuzlar ve dizler kapalı olsun.

Maymunlar kadar orman için gidin: yosun tutmuş heykeller, merdivenlere sarılmış kökler, vadinin dibinde bir dere. Sabahlar daha sakin. Gözlüğü ve sallanan ne varsa çantaya koyun, yiyecek getirmeyin. Kontrol ediyorlar, inanın.

Uçurumun dibinde, kayaların üstünde bir bar; aşağıya eğimli küçük bir asansörle iniyorsunuz. Bali'de gün batımına karşı bir şey içmek için muhtemelen en meşhur yer, sıra olur. AYANA'da kalıyorsanız gün batımı rezervasyonunu ilk gün yapın. Atlet, mayo ve büyük çantayla girilmiyor, ödeme yalnız kartla.

Dahab'da sabah denince akla ilk gelen yer. Tarçınlı çörek ya da yaban mersinli vanilyalı pretzel alın, her şey daha sıcakken erken gelin. Terasta sinek rahatsız ederse içeri geçin. Aceleniz varsa paket yaptırın.

Sırf binası için bile gidilir, Seminyak'ın ortasında bir Fas sarayı gibi. Uzun bir masaj alın, mümkünse 90 dakika; ya da alına ılık yağ dökülen şirodarayı deneyin. Önceden yer ayırtın, iyi saatler önce gidiyor. Impiana'da kalmanız gerekmiyor.

Gün batımına gelin, sonra kalın. Binlerce eski ahşap panjurdan yapılmış cephesi bile görmeye değer. Şezlonglar ikindiden sonra hızla doluyor, internetten yer ayırtın. Gün batımında giriş ücretli ama o tutarı içeceğe harcıyorsunuz. Kalkmadan akşam yemeği isterseniz Kaum üst katta.

Kayadaki bir yarıktan inilen minicik bir koy. Sabah ilk iş gidin, öğlen tıklım tıklım. Merdiven dik ve dar, bebek arabasıyla olmaz. Girişte çantanıza dikkat edin, maymunlar çok hızlı.

Sharm'da gerçekten bir Mısır kasabası gibi hissettiren tek yer. Hava serinleyince gelin, ışıklar yanarken caminin çevresinde dolaşın, sonra arka sokaklardaki küçük lokantalarda yemek yiyin; Naama'dan hem ucuz hem keyifli. Satıcılar ısrarcı olabiliyor, gülümseyip yürüyün.

Sharm'da ilk akşam için güzel bir başlangıç: güneş batarken, ışıklar yanarken koy boyunca yürüyün. Restoranların önündeki çığırtkanlar sizi içeri çekmeye çalışacak, gülümseyip yürüyün. Kışın akşamlar serin, ince bir ceket alın.

Sakin bir akşam yemeği değil, gece çıkışı. Neon, renkli fayanslar, yüksek müzik, her gün elde basılan tortillalarla iyi tacolar. Karar veremezseniz Feed Me menüsünü söyleyin. İnternetten yer ayırtın, taksiyle gelin. Canggu ve Uluwatu'da da şubesi var, rezervasyonda Seminyak'ı seçin.

Melasti'de bir beach club; plaja beyaz kayalıkların arasından oyulmuş bir yoldan iniyorsunuz, yolun kendisi bile güzel. Öğleden sonra gidin, akşamın ışığına kadar kalın. Plaj güneye bakıyor, güneş denize batmıyor. Öndeki yataklarda minimum harcama var, plaj da yolun başında ayrı giriş alıyor, nakit bulundurun.

Uçurumun tepesinde, okyanusa karşı akşam yemeği. Manzaralı masa ayırtın, güneş inmeye başlamadan oturun. Yemek için villalarda kalmanız gerekmiyor. Çoğu yerden arabayla gidiliyor, dönüşü yemekten önce ayarlayın.

Dahab sahilinin kuzey ucu, küçük deniz fenerinin çevresi; kafeler ve dalış merkezleri tam su kenarında. Resif kumsaldan birkaç adım ötede başlıyor, maskenizi alın, kıyıdan girin. Öğleye doğru gelin, su kenarında öğle yemeği yiyin, öğleden sonrayı boş bırakın: iyi bir Dahab günü bu.

Kuta'nın daha sakin komşusu, gün sonunda uzun bir yürüyüş için geniş bir kumsal. Yüzecekseniz kırmızı-sarı bayrakların arasında kalın, buradaki akıntı şaka değil. Yağmur mevsiminde kıyıya çöp vurabiliyor.

Sanur sahil yolunda büyük, rahat bir restoran, masalar kumun üstünde. Endonezya yemeklerini söyleyin, en iyi yaptıkları onlar; pizzayı geçin. Kalabalıkta servis yavaşlıyor, aceleniz varsa gelmeyin.

Rengârenk şemsiyeler, kumda puflar, gün batımında soğuk bir içki. Hepsi bu, ve yetiyor. Gün batımı için genelde rezervasyon almıyorlar, ön sıra için erken gidin. Taksiyle gelin, park yeri bulmak imkânsız.

1993'ten beri açık, Seminyak'ın eskilerinden; Petitenget Tapınağı'nın yanında, kumsalda. İtalyan, çoğunlukla makarna ve deniz ürünleri. Önceden yer ayırtın, gün batımından yarım saat önce masada olun; manzara üst katta daha iyi ama orası için söz verilmiyor. Caddeden girişi yok, tapınağın otoparkından ya da kumsaldan giriliyor.

Kuta'ya gündüz değil, gece gidin. Işıklı caddeden birkaç adım uzaklaşınca bir siz kalıyorsunuz, bir dalgalar, bir de ıslak kuma vuran şehir ışıkları. Bambaşka bir yer oluyor. Yalnız karanlıkta denize girmeyin.

Jimbaran'ın asıl balık pazarı, tekneler şafakta yanaşıyor. Erken gidin, ıslanmasını dert etmeyeceğiniz ayakkabı giyin. Balığınızı alın, yoldaki warung'lardan birine götürün, sizin için ızgara yapsınlar. Nakit, küçük banknot, bir de gülümseyerek pazarlık.

Sadece bildiğimiz nasi goreng değil, adalar boyunca bütün Endonezya mutfağı burada. Ortaya birkaç tabak söyleyin, adını hiç duymadığınız bir şey deneyin: Sumbawa usulü füme ördek bebek se'i ya da andaliman biberli Sumatra eriştesi mie gomak. Akşam için terasta yer ayırtın. Potato Head beach club'ın üst katında: gün batımı aşağıda, yemek yukarıda.

Pirinç tarlalarının ortasında bir spa, Campuhan sırt yürüyüşünün tam bitiminde. Yürüyerek gelin, masaj yaptırın, üstüne çiçek banyosu ekleyin. Yerler hızlı doluyor, gelmeden sitesinden randevu alın. Zor kısım dönüş: Grab araçları buraya her zaman gelmiyor, taksiyi resepsiyona çağırtın.

Resifin yüz metre üstünde bir kayalık, uzakta Uluwatu Tapınağı'nın uçurumu. Bukit'te gün batımı için en iyi yerlerden biri. Yolun son kısmı bozuk, kenara kadar 500 metrelik toprak patika var, ayakkabıyla gelin. Korkuluk yok, kenara fazla yaklaşmayın. Bir saat önce gelin, kapı için nakit getirin.

Evet, Instagram'daki o pembe kafe, ve evet, smoothie kâseleri gerçekten iyi. Erken gidin, yoksa masa beklersiniz. Kâsenin üstüne isim yazmalarını isteyin, yazıyorlar. Canggu ve Uluwatu'da da şubesi var, haritada Seminyak'takini seçin.

Ayaklarınız kumda, hindistan cevizi kabuğu ateşinde ızgara deniz ürünleri; Bali klasiği. Gün batımından önce ön sırada masa için 17.30 gibi orada olun. Balığınız tartılınca, ızgaraya gitmeden fiyatını sorun. Havalimanına yakın, son akşam için ideal.

Hadaba'da İtalyan kasabası gibi kurulmuş bir alışveriş sokağı. Fiyatlar sabit, pazarlık yok; Eski Çarşı'dan çok daha sakin, çocuklarla daha rahat. Güneş battıktan sonra, sıcak kırılınca gidin, gezin, sonra yemeğe oturun. Balıkçılarda önce kilo fiyatını sorun.

Kuta'nın bitmeyen kargaşasından bir adım geri çekilip sokağın akışını izlemek tuhaf biçimde dinlendiriyor. Yemeklerini deneme fırsatım olmadı ama espresso martini ve kokteylleri çok iyi. Bir de kapının önüne motosikleti rahatça park ediyorsunuz, Bali'de bu gerçek bir lüks.

Sanur'un kendi balıkçılarından gelen balık; tanktan seçip hindistan cevizi kabuğu ateşinde, Jimbaran usulü ızgara yaptırıyorsunuz. Bazı akşamlar canlı müzik var, hangi geceler olduğunu sorup yer ayırtın. Andaz'da kalmanız gerekmiyor, sahil yolundan yürüyüp girin.

Kayalıktan denize doğru inen teraslara yayılmış minderler, fenerler, eski eşyalar. Gün batımından yarım saat önce gelin, denize bakan minderler ilk dolan yer. Hava karardıktan sonra kalın, mumlar yanınca asıl o zaman güzelleşiyor.

Canggu'nun asıl sörf plajı. Sola kıran dalga hızlı ve kayanın üstüne kırıyor; sörfe yeni başladıysanız burası izlenecek dalga, girilecek değil. En temiz hâli sabah erken. Gün batımında kumdaki kafelerden birine oturun, Echo Beach'in ritüeli bu. Sağanaktan sonra denize girmeyin.

Seminyak'ın ana caddesi. Bir kilometre boyunca restoranlar, yerel tasarımcılar ve büyük markalar iç içe. Sabah yürüyün; dükkânlar sakin, yol henüz kilitlenmemiş. Akşam burası otoparka dönüyor. Acıkınca Sisterfields birkaç dakika ötede.

Bingin'in sessiz komşusu. Kumsalda hiçbir şey yok, ne kafe ne tuvalet; suyunuzu, atıştırmalığınızı yanınıza alın. İniş merdiveni dik ve bozuk, asıl spor dönüşte. Bingin kalabalıkken değiyor.

Ubud'un hemen dışında kolay bir sırt yürüyüşü, ama hiç gölge yok; gün doğarken ya da ikindi gidin. Başlangıç gizli: köprüden hemen önce Ibah otelinin yolundan aşağı inin. Sonuna kadar yürüyün, Karsa'da masajla bitirin ya da oradan taksiyle dönün.

Sanur'da rahat bir beach club; sığ havuzu ve oyun alanı var, çocuklarla öğle yemeği için iyi. El yapımı makarnayı söyleyin. Hafta sonu rezervasyon yapın, yaparken havuzu da sorun. Hava açıksa Agung Dağı görünüyor.

Padang Padang merdiveninin tam başında. Plajda bir sabahtan sonra doğru dürüst yemek burada, aşağıda kumda hindistan cevizinden başka bir şey yok. Ton balığı tartarını alın. Küçük bir yer, rezervasyon almıyor, öğle kalabalığından önce gelin.

Balıktan sıkıldığınızda küçük bir Asya mekânı. Erişte, teriyaki, acılı erişte çorbası. Her şey siparişle pişiyor, kurt gibi aç gelmeyin. Çatıda yer varsa oraya çıkın, kızarmış dondurmaya da yer bırakın.

Dahab'ın en ünlü dalış noktası, ama keyfini çıkarmak için dalgıç olmanız gerekmiyor: kenarda maskeyi takın, resif duvarı bir anda maviliğe düşüyor. Sharm'dan gelen tur otobüsleri gelmeden, sabah erken gidin. Kenardan derinine ancak rehberli dalışla inilir. Sonra kıyıdaki kafelerden birinde bir çay için.

Kayalıkların altında küçük bir plaj, iyi sörfçüler için hızlı bir sol dalga. Temmuz 2025'te yamaçtaki 48 yapı yıkıldı, şimdilik kumda neredeyse hiçbir şey yok, suyunuzu getirin. İniş eskisinden zor, düzgün ayakkabı giyin, öğle güneşi bastırmadan yukarı çıkın.

Önce anıta bakın, sonra aşağı inip burada birkaç dakika oturun. Taş, deniz, rüzgâr, o kadar. Akşamları yerlilerin takıldığı bir yere dönüyor; yalnızsanız gündüz ya da gün batımı başlarken gelin.

Koya karşı kahvaltı. Şakşuka ya da muzlu yulaf pankek, yanına buzlu kahve. Gündüz çalışan bir yer, kahvaltı saatinde doluyor, erken gelin. Veganlar için de bol seçenek var.

Canggu'nun yeni başlayan ve longboard plajı: yumuşak, uzun dalgalar, her yerde sörf okulu. Sörf yapmayacaksanız arkadaki sokağın kafeleri tam izleme yeri. Suya girerseniz çevrenizdeki tahtalara dikkat edin, kalabalık oluyor.

Çocuklarla güzel bir yarım gün, Sanur'dan yarım saat kadar. Orangutanlar, kaplanlar, zürafalar ve bir su oyun alanı var, küçüklere mayo alın. Ana yollar pusete uygun. Endonezya'daki resmi tatillerde gitmeyin, çok kalabalık.

Padang Padang'dan da Dreamland'den de çok daha sakin, kumu da bol. Sabah gelin. Yüzmek istiyorsanız yüksek gelgiti bekleyin, alçak gelgitte resif çıkıyor. Kuzey uçtaki otoparka bırakın, kısa bir yürüyüş ve elli kadar basamak. Kumdaki warung'larda soğuk içecek var, tuvaletlerini de kullandırıyorlar.

Burayı sevmek için vegan olmanız gerekmiyor. Salatanızı tezgâhta kendiniz kuruyorsunuz, porsiyonlar kocaman. Menünün çoğu çiğ, sıcak bir şey istiyorsanız pişmiş yemekleri sorun. Çıkarken içerideki küçük dükkâna bakın.

Gün batımından hemen önce gidin, Eski Çarşı'nın ışıkları o saatte yanıyor. Fotoğraf çekip geçmeyin. Birkaç dakika oturun, sonra çarşıya dalın.